Open of gesloten gevelbekleding: wat betekent dit voor de achterliggende plaat?

Jan Mentink ·

Bij open gevelbekleding ligt de achterliggende plaat deels bloot aan wind, regen en UV-licht, terwijl bij gesloten gevelbekleding de buitenschil de plaat afschermt. Daarom moet de plaat achter een open gevel vochtbestendig, onbrandbaar en dimensioneel stabiel zijn. Een onbrandbare gevelplaat in brandklasse A1 voldoet het best aan die eisen.

Het type bekleding bepaalt dus direct welke eigenschappen de spouwplaat moet hebben. We lopen hieronder de vragen langs die je in de praktijk tegenkomt.

Waarom stelt open gevelbekleding hogere eisen aan de spouwplaat?

Bij open gevelbekleding zitten er bewust naden of openingen tussen de bekledingsdelen. Regen, wind en zonlicht bereiken daardoor de achterliggende plaat. Die plaat werkt dus als tweede waterkerende en winddichte laag en moet blijvend functioneren, ook bij wisselend vocht en wisselende temperaturen.

Bij een gesloten gevel vangt de bekleding het merendeel van de weersinvloeden op. De spouwplaat blijft daar grotendeels droog en beschermd. Bij een open gevel krijgt de plaat een andere rol, namelijk die van de eigenlijke weerschil. Dat leidt tot drie extra eisen:

  • Vochtbestendigheid: de plaat mag niet opzwellen, verweken of schimmelen na herhaalde natte periodes.
  • UV-bestendigheid: door de naden valt zonlicht op het oppervlak, dus de plaat mag niet degraderen.
  • Vormvastheid: de plaat moet bij temperatuurwisselingen stabiel blijven, zodat naden en bevestigingen intact blijven.

Ook de donkere kleur van veel spouwplaten speelt mee. Door de open naden is de plaat zichtbaar en beïnvloedt ze het uiterlijk van de gevel.

Welke brandveiligheidseisen gelden voor de plaat achter gevelbekleding?

De plaat achter gevelbekleding moet in veel gevallen onbrandbaar zijn, wat overeenkomt met brandklasse A1 volgens de Europese classificatie. De exacte eis hangt af van de hoogte van het gebouw, het gebruiksdoel en de bepalingen in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Overleg hierover altijd vroeg met de brandveiligheidsadviseur.

In de spouw kan vuur zich snel verspreiden. Door het schoorsteeneffect trekt een brand omhoog langs de gevel. Een brandbare spouwplaat of isolatielaag versterkt dat effect. Een onbrandbare gevelplaat remt de uitbreiding van brand af en geeft bewoners en hulpdiensten meer tijd.

Let bij de keuze op deze punten:

  1. Controleer de brandklasse (A1 of A2-s1,d0) op het productcertificaat.
  2. Kijk of de classificatie geldt voor de toepassing die jij wilt, niet alleen voor het product los.
  3. Vraag na of de bevestigingsmiddelen en de bijbehorende afdichting de brandprestatie niet ondermijnen.

Bij open gevels weegt dit extra zwaar, omdat de naden zuurstof toelaten tot de spouw.

Wat is het verschil tussen platen voor open en gesloten gevels?

Platen voor open gevels zijn bestand tegen directe weersinvloeden en UV-licht, terwijl platen voor gesloten gevels vooral winddicht en vormvast moeten zijn achter een beschermende laag. Open gevels vragen dus een robuustere plaat, vaak met een weerbestendige afwerking en een hogere vochtbestendigheid.

Een overzicht van de belangrijkste verschillen:

  • Open gevel: de plaat staat bloot aan regen, wind en zonlicht via de naden. Je kiest een vochtbestendige, UV-stabiele en onbrandbare plaat.
  • Gesloten gevel: de plaat zit achter een aaneengesloten bekleding. De nadruk ligt op winddichtheid, brandveiligheid en een stabiele ondergrond.

In beide gevallen blijft brandveiligheid belangrijk. Het verschil zit vooral in hoe lang en hoe direct de plaat het weer moet weerstaan. Tijdens de bouw speelt ook mee dat een gevel soms maanden onafgedekt blijft staan. Voor die situatie hebben we de Stormstopper ontwikkeld, die wind en regen tot 12 maanden buiten houdt.

Is een MgO-plaat geschikt als spouwplaat achter open gevelbekleding?

Ja, een MgO-plaat is geschikt als spouwplaat achter open gevelbekleding, mits het product voor buitentoepassing is ontwikkeld. MgO-platen zijn onbrandbaar (klasse A1), vocht- en schimmelbestendig en vormvast. Daarmee voldoen ze aan de drie kerneisen voor een plaat achter een open gevel.

Onze MAGOXX® Exterior Nano is speciaal ontwikkeld voor spouwplaten en windbarrières. De plaat bestaat uit magnesiumoxide, versterkt met meerdere lagen glasvezelgaas. Dat geeft stootvastheid en stabiliteit. Het materiaal verslechtert niet in een vochtige omgeving en vormt geen schimmel.

Daarnaast heeft MgO voordelen voor de verwerking:

  • De platen zijn lichtgewicht, waardoor je ze makkelijker hanteert op hoogte.
  • Je schroeft, nietst of verlijmt ze met gewoon elektrisch gereedschap op houten latten of metalen frames.
  • De platen zijn 100% recycleerbaar en opgenomen in de Nationale Milieudatabase (NMD).

Bekijk onze gerealiseerde projecten voor voorbeelden van gevelconstructies waarin onze platen zijn toegepast.

Waar moet je op letten bij het monteren van de achterliggende plaat?

Let bij het monteren vooral op een correcte onderconstructie, afgedichte naden en geschikte bevestigingsmiddelen. Een plaat presteert alleen zo goed als de montage het toelaat. Fouten in de bevestiging of afdichting kunnen de brand- en weerbestendigheid van de hele gevelopbouw verminderen.

Volg deze punten tijdens de montage:

  1. Onderconstructie: zorg voor een vlakke, stabiele ondergrond van hout of metaal met de juiste tussenafstand.
  2. Bevestiging: gebruik corrosiebestendige bevestigingsmiddelen die passen bij buitentoepassing en volg de voorgeschreven h.o.h.-afstand.
  3. Naden: dicht naden en aansluitingen af met geschikte tape of afdichting, zodat de plaat als winddichte laag werkt.
  4. Dilatatie: laat voldoende ruimte voor thermische uitzetting volgens de instructies van de fabrikant.
  5. Ventilatie: houd de spouw geventileerd, zodat vocht kan worden afgevoerd.

Controleer ook of de bekleding die je later aanbrengt, bij de plaat en de brandeisen past. Zo blijft de volledige opbouw consistent.

Hoe MAGOXX helpt met een onbrandbare gevelplaat

Zoek je een spouwplaat die brandveiligheid en weerbestendigheid combineert? Wij leveren MAGOXX® Exterior Nano, een MgO-plaat die we speciaal voor spouwplaten en windbarrières ontwikkelden. Dit krijg je ermee:

  • Brandklasse A1, dus onbrandbaar, met CE-certificering door UL.
  • Vocht- en schimmelbestendig, ook in de meest vochtige omgeving.
  • Lichtgewicht en eenvoudig te monteren met gewoon elektrisch gereedschap.
  • Een duurzame keuze: 100% recycleerbaar, opgenomen in de NMD en met 50% lagere CO₂-uitstoot dan cement en beton.
  • Voor de bouwfase: de Stormstopper houdt wind en regen tot 12 maanden buiten.

Wil je weten welke plaat past bij jullie gevelopbouw? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee.

Gerelateerde artikelen