Brandklasse A1 betekent dat een windstopperplaat volledig onbrandbaar is. Een A1-geclassificeerd materiaal draagt niet bij aan brand, produceert geen rook en geeft geen brandende druppels af. Voor bouwprofessionals die werken aan gevelconstructies met strenge brandveiligheidseisen, is dit de hoogst haalbare classificatie binnen het Europese systeem. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde technische vragen over brandklasse A1 in relatie tot windstopperplaten.
Welke brandprestaties garandeert brandklasse A1 in een gevelconstructie?
Een A1-windstopperplaat is volledig onbrandbaar en draagt onder geen enkele omstandigheid bij aan een brand. Dit betekent dat het materiaal zelf geen brandstof vormt, geen vlammen verspreidt, geen giftige gassen vrijgeeft en geen brandende druppels produceert. Binnen een gevelconstructie zorgt dit ervoor dat de spouwlaag en het binnenwerkse deel van de gevel maximaal beschermd blijven bij brand.
In de praktijk heeft dit directe gevolgen voor de brandwerendheid van de totale constructie. Wanneer de windstopperplaat A1-gecertificeerd is, vormt zij geen zwakke schakel in het brandgedrag van de gevel. Bij correcte toepassing van een MgO-plaat met brandklasse A1 kan de constructie een brandvertraging van 60 tot 90 minuten realiseren, conform de Europese testnorm EN 1364-1:2015. Dat is relevant voor zowel de veiligheid van gebruikers als voor de verzekerbaarheid van een gebouw.
Voor architecten en aannemers die werken met gevelsystemen waarbij isolatie, windstopperplaat en gevelbekleding gecombineerd worden, biedt een A1-gevelplaat de zekerheid dat de windstopperlaag zelf geen bijdrage levert aan branduitbreiding, ook niet bij hoge temperaturen of langdurige blootstelling aan vuur.
Hoe verschilt een A1-windstopperplaat van een A2- of B-geclassificeerde plaat?
Het verschil tussen A1, A2 en B zit in de mate waarin een materiaal bijdraagt aan brand. A1 is volledig onbrandbaar. A2 is vrijwel onbrandbaar maar bevat een beperkte organische fractie die onder extreme omstandigheden kan reageren. Klasse B betekent dat het materiaal brandbaar is, maar een beperkte bijdrage levert aan branduitbreiding. Hoe lager de letter in het alfabet, hoe groter de bijdrage aan brand.
Voor een windstopperplaat in een geventileerde gevel heeft dit verschil grote praktische gevolgen. Een geventileerde spouw creëert een luchtkanaal achter de gevelbekleding. Bij brand kan dit kanaal als een schoorsteeneffect werken en vlammen snel omhoog trekken. Een A2- of B-geclassificeerde plaat kan in dat scenario bijdragen aan snelle branduitbreiding langs de gevel. Een A1-plaat doet dat niet, omdat het materiaal zelf geen brandstof vormt.
Daarnaast zijn er verschillen in rookproductie en druppelvorming. A1-materialen produceren geen rook en geven geen brandende druppels af. A2-materialen mogen beperkte rookproductie hebben, en B-materialen kunnen bij brand gevaarlijke rookgassen en druppels produceren. Voor gebouwen met hogere brandveiligheidseisen, zoals meergezinswoningen, zorggebouwen of utiliteitsprojecten, is dit onderscheid direct relevant.
Welke Europese normen en tests liggen ten grondslag aan de A1-classificatie?
De A1-classificatie is gebaseerd op de Europese norm EN 13501-1, die het brandgedrag van bouwproducten classificeert op basis van gestandaardiseerde proeven. Voor de A1-klasse gelden twee specifieke tests: de niet-ontvlambaarheidstest conform ISO 1182 en de calorimetrische test conform ISO 1716. Alleen materialen die beide tests doorstaan, mogen de A1-classificatie dragen.
De ISO 1182-test meet of een materiaal ontvlambaar is bij blootstelling aan hoge temperaturen in een oven. De ISO 1716-test bepaalt de verbrandingswaarde van het materiaal: hoeveel energie het vrijgeeft bij volledige verbranding. Voor A1 gelden strenge drempelwaarden voor beide parameters. Materialen die deze drempelwaarden overschrijden, zakken terug naar A2 of lager.
Naast de materiaaltests speelt ook de CE-certificering een rol. Een windstopperplaat met brandklasse A1 moet gecertificeerd zijn door een geaccrediteerde testinstantie en beschikken over een Declaration of Performance (DoP) waarop de brandklasse aantoonbaar is vastgelegd. Zonder deze documentatie is de classificatie niet geldig voor gebruik in vergunningsplichtige bouwprojecten.
Wat betekent brandklasse A1 concreet voor het Bouwbesluit en vergunningstrajecten?
Het Nederlandse Bouwbesluit 2012, en de opvolger daarvan in het kader van de Omgevingswet, stelt eisen aan het brandgedrag van toegepaste bouwmaterialen, afhankelijk van het gebouwtype, de gebruiksfunctie en de positie van het materiaal in de constructie. Een windstopperplaat met brandklasse A1 voldoet aan de strengste materiaaleis die het Bouwbesluit kent, wat haar toepasbaar maakt in vrijwel alle gebouwcategorieën.
Voor hogere gebouwen, gebouwen met een verhoogd risico op branduitbreiding of projecten waarbij de brandveiligheidseisen in de omgevingsvergunning expliciet zijn omschreven, biedt een A1-classificatie een directe aantoonbare aansluiting op de gestelde normen. Dit vereenvoudigt het vergunningstraject omdat de brandprestatie van het materiaal objectief is vastgelegd en niet nader onderbouwd hoeft te worden met aanvullende berekeningen of aannames.
Architecten en bouwkundigen die een brandveiligheidsrapportage of een constructief brandveiligheidsdossier samenstellen, kunnen de A1-classificatie van de windstopperplaat direct opnemen als onderdeel van de materiaalspecificatie. Dit versnelt de beoordeling door het bevoegd gezag en verkleint de kans op aanvullende vragen of herzieningen in het vergunningstraject.
Hoe controleer je of een windstopperplaat daadwerkelijk A1-gecertificeerd is?
Je controleert de A1-certificering van een windstopperplaat door de Declaration of Performance (DoP) van de fabrikant op te vragen. Dit document vermeldt de brandklasse conform EN 13501-1 en verwijst naar de testinstantie die de classificatie heeft vastgesteld. Daarnaast moet de plaat CE-gecertificeerd zijn, wat aantoont dat de productprestaties onafhankelijk zijn geverifieerd.
Let bij de controle op de volgende punten:
- De brandklasse moet expliciet vermeld staan als A1 conform EN 13501-1, niet als “brandvertragend” of een andere omschrijving zonder classificatiecode
- De DoP moet een uniek documentnummer en een verwijzing naar de certificerende instelling bevatten
- Het CE-keurmerk moet zijn afgegeven door een geaccrediteerde en onafhankelijke testinstantie
- Controleer of de classificatie geldt voor het specifieke product en de specifieke dikte die je toepast, want testresultaten gelden niet automatisch voor alle varianten van een productlijn
- Vraag indien nodig de onderliggende testrapporten op ter verificatie
Voor projecten waarbij de brandveiligheidsdocumentatie onderdeel is van het vergunningsdossier, is het verstandig om de DoP en het CE-certificaat als bijlage op te nemen. Dit maakt de onderbouwing van de materiaalkeuze controleerbaar voor het bevoegd gezag en versterkt de positie bij eventuele audits of inspecties. Je kunt ook kijken naar gerealiseerde projecten om te zien hoe A1-gecertificeerde platen in de praktijk zijn toegepast.
Hoe MAGOXX helpt bij brandveilige gevelconstructies
Onze MAGOXX® Stormstopper is een A1-gecertificeerde windstopperplaat die speciaal is ontwikkeld voor geventileerde gevelconstructies in de constructiefase. Concreet biedt de Stormstopper het volgende:
- Brandklasse A1 conform EN 13501-1, getest en gecertificeerd door UL, een wereldwijd erkende testinstantie
- Vochtbestendigheid tot 12 maanden, zonder kwaliteitsverlies bij blootstelling aan regen en wind
- Geen aftapverplichting voor horizontale naden, en verticale naden zijn meer dan twee keer zo goedkoop af te tapen als bij concurrerende oplossingen
- Combineerbaar met elk type isolatiemateriaal, zonder invloed op de brandclassificatie
- Milieuvriendelijk materiaal op basis van magnesiumoxide, opgenomen in de Nationale Milieudatabase (NMD)
Wil je weten of de MAGOXX® Stormstopper aansluit bij de brandveiligheidseisen van jouw project? Neem dan contact met ons op voor technisch advies of een productspecificatie op maat.